{"id":33,"date":"2016-03-12T18:42:36","date_gmt":"2016-03-12T17:42:36","guid":{"rendered":"http:\/\/parafiakamien.pl\/?page_id=33"},"modified":"2025-01-08T20:11:00","modified_gmt":"2025-01-08T19:11:00","slug":"kosciol-parafialny","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.parafiakamien.pl\/?page_id=33","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny"},"content":{"rendered":"<p class=\"western\" style=\"text-align: justify;\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: large;\"><b><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-8 alignleft\" src=\"http:\/\/parafiakamien.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/DSCF8692-300x225.jpg\" alt=\"DSCF8692\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.parafiakamien.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/DSCF8692-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.parafiakamien.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/DSCF8692-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.parafiakamien.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/DSCF8692.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\"><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny<\/strong> jest bez w\u0105tpienia najwa\u017cniejszym zabytkiem Kamienia. Wybudowany w&nbsp;latach 1720\u201323 obecny ko\u015bci\u00f3\u0142, masywny, barokowy zbudowany na zr\u0119bie mur\u00f3w ko\u015bcio\u0142a renesansowego z&nbsp;1581 r. Konsekracji dokona\u0142, jak wykazuje tablica pami\u0105tkowa, biskup che\u0142mi\u0144ski Adam Stanis\u0142aw Grabowski dnia 29 czerwca 1738 r. i&nbsp;nadano mu tytu\u0142 Matki Boskiej R\u00f3\u017ca\u0144cowej i&nbsp;\u015b\u015b. Ap. Piotra i&nbsp;Paw\u0142a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W roku 1865 powi\u0119kszono ko\u015bci\u00f3\u0142 o&nbsp;dwa skrzyd\u0142a boczne, tzw. transept p\u00f3\u0142nocny i&nbsp;po\u0142udniowy, przez co budowla uzyska\u0142a kszta\u0142t krzy\u017ca. Kamie\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 jest murowany z&nbsp;ceg\u0142y, otynkowany, na podmurowaniu z&nbsp;g\u0142az\u00f3w granitowych. Orientowany. Dachy siod\u0142owe kryte dach\u00f3wk\u0105. Wie\u017ca cz\u0119\u015bciowo wtopiona w&nbsp;korpus, podzielona na dwie kondygnacje.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niezwykle cennym zabytkiem jest na po\u0142udniowo-wschodniej \u015bcianie zamkni\u0119cia prezbiterium fragment renesansowej (z ok. 1578 r.) dekoracji graffitowej. Przedstawia ona posta\u0107 \u015bw. Krzysztofa \u2013 odrestaurowane w&nbsp;1995 r. i&nbsp;2008 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wn\u0119trze obecnego ko\u015bcio\u0142a o&nbsp;sklepieniach kolebkowo-krzy\u017cowych pokrywa w&nbsp;owalnych polach zachowana cz\u0119\u015b\u0107 polichromii barokowej z&nbsp;po\u0142owy <span class=\"caps\">XVIII<\/span> w. Wn\u0119trze Kolegiaty odmalowane ostatnio w&nbsp;2014 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Prezbiterium<\/strong> zamkni\u0119te tr\u00f3jboczne, z&nbsp;transeptem, w&nbsp;zako\u0144czeniu ramiona kt\u00f3rego od p\u00f3\u0142nocy znajduje si\u0119 wydzielona zakrystia, a&nbsp;od po\u0142udnia kruchta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ponad zakrysti\u0105, krucht\u0105 i&nbsp;wej\u015bciem g\u0142\u00f3wnym empory (ch\u00f3ry) z&nbsp;drewnianymi parapetami z&nbsp;ok. 1865&nbsp;r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>G\u0142\u00f3wna nawa<\/strong> dwuprz\u0119s\u0142owa, z&nbsp;krucht\u0105 od p\u00f3\u0142nocy i&nbsp;kwadratow\u0105 wie\u017c\u0105 od zachodu. Wej\u015bcie na wie\u017c\u0119 w&nbsp;formie cylindrycznej wie\u017cyczki schodowej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny<\/strong> barokowy z&nbsp;1 po\u0142. <span class=\"caps\">XVIII<\/span> w., z&nbsp;rze\u017abami \u015bwi\u0119tych: Wojciecha i&nbsp;Stanis\u0142awa biskupa oraz w&nbsp;g\u00f3rnej kondygnacji \u015bwi\u0119tych: Floriana i&nbsp;Kazimierza Kr\u00f3lewicza. W&nbsp;zwie\u0144czeniu go\u0142\u0119bica Ducha \u015awi\u0119tego adorowana przez anio\u0142ki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W o\u0142tarzu obrazy \u2013 w&nbsp;polu \u015brodkowym Ofiarowanie w&nbsp;\u015bwi\u0105tyni (z 2&nbsp;\u0107w. <span class=\"caps\">XVII<\/span> w.). W&nbsp;g\u00f3rnej kondygnacji obraz Matki Boskiej Bolesnej z&nbsp;<span class=\"caps\">XVIII<\/span> w. Tabernakulum w&nbsp;oprawie z&nbsp;rze\u017abami dw\u00f3ch adoruj\u0105cych anio\u0142k\u00f3w. O\u0142tarz by\u0142 odrestaurowywany w&nbsp;1983 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>O\u0142tarze boczne<\/strong> \u2013 w&nbsp;p\u00f3\u0142nocnym ramieniu transeptu \u201eBarokowa grupa Ukrzy\u017cowania\u201d z&nbsp;ko\u0144ca <span class=\"caps\">XIX<\/span> w. \u2013 odnowiony w&nbsp;2014\/2015 r.; w&nbsp;po\u0142udniowym ramieniu transeptu p\u00f3\u017anobarokowy z&nbsp;<span class=\"caps\">XVIII<\/span> w., silnie przekszta\u0142cony po 1865 r. (obecnie w&nbsp;pracowni konserwatorskiej w&nbsp;Toruniu).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przy t\u0119czy o\u0142tarze wkl\u0119s\u0142e rokokowe z&nbsp;2 po\u0142. <span class=\"caps\">XVIII<\/span> w. z&nbsp;rze\u017abami anio\u0142\u00f3w, a&nbsp;w nich obrazy \u2013 po lewej stronie: Matka Boska z&nbsp;Dzieci\u0105tkiem, barokowy z&nbsp;ok. po\u0142. <span class=\"caps\">XVII<\/span> w, a&nbsp;w zwie\u0144czeniu \u015bw. J\u00f3zef z&nbsp;Dzieci\u0105tkiem z&nbsp;<span class=\"caps\">XVIII<\/span> w. \u2013 odnowiony w&nbsp;1999 r., po prawej stronie w&nbsp;polu \u015brodkowym \u015bwi\u0119ci Piotr i&nbsp;Pawe\u0142 oraz w&nbsp;zwie\u0144czeniu M\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Erazma. \u2013 o\u0142tarz odnowiony w&nbsp;2006 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Organy<\/strong> z&nbsp;1882r. firmy W. Sauer Frankfurt\/O; ostatnio remontowane w&nbsp;1996 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ambona<\/strong> i&nbsp;<strong>chrzcielnice<\/strong> rokokowe z&nbsp;2 po\u0142. <span class=\"caps\">XVIII<\/span> w. odrestaurowywane w&nbsp;latach 1992\/1993.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dwie stalle kanonickie rokokowe z&nbsp;2 po\u0142. <span class=\"caps\">XVIII<\/span> w. odnawiane w&nbsp;latach 2010\/2014. Dwa konfesjona\u0142y z&nbsp;pocz\u0105tku <span class=\"caps\">XIX<\/span> w. W&nbsp;oknach witra\u017ce z&nbsp;1884 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Barokowa lampa wieczna z&nbsp;ok. 1700 r. a\u017curowa trybowana.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na placu przyko\u015bcielnym w&nbsp;Kamieniu znajduje si\u0119 plebania z&nbsp;1840 r. wraz z&nbsp;wikariatk\u0105<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na cmentarzu parafialnym w&nbsp;Kamieniu znajduj\u0105 si\u0119 groby m.in. kamie\u0144skich proboszcz\u00f3w \u2013 ks. Franciszka Wyczy\u0144skiego (zm. 1888 r.), ks. Andreasa Rinka (zm. 1898 r.), ks. Paw\u0142a Lessela (zm. 1936 r.), ks. pra\u0142ata Franciszka Rydzewskiego (zm. 1965 r.), ks. pra\u0142ata Ryszarda Cyrklaffa (zm. 1992 r.) oraz zbiorowa mogi\u0142a, w&nbsp;kt\u00f3rej pochowanych zosta\u0142o 15 bohaterskich \u017co\u0142nierzy Korpusu Ochrony Pogranicza poleg\u0142ych we wrze\u015bniu 1939&nbsp;r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do Kamienia 14 wrze\u015bnia 1866 r. przyby\u0142y siostry El\u017cbietanki, kt\u00f3re do dnia dzisiejszego prowadz\u0105 i&nbsp;pos\u0142uguj\u0105 w&nbsp;Domu Pomocy Spo\u0142ecznej dla dzieci i&nbsp;m\u0142odzie\u017cy. R\u00f3wnie\u017c na terenie parafii dzia\u0142a <span class=\"caps\">DPS<\/span> dla doros\u0142ych w&nbsp;dawnym Biskupim Zak\u0142adzie wychowawczym \u015bw.&nbsp;Anny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W lutym 1864 r. powo\u0142ano do \u017cycia gmin\u0119 ewangelick\u0105, kt\u00f3ra wybudowa\u0142a sw\u00f3j ko\u015bci\u00f3\u0142, konsekrowany 19 lipca 1889 r. Pastorami w&nbsp;tym okresie byli: Gottlieb Rietz od 1901 r., a&nbsp;od 1931 r. \u2013 1945 r. by\u0142 Ryszard Finger. Ko\u015bci\u00f3\u0142 wskutek dzia\u0142a\u0144 wojennych w&nbsp;1945 r. uleg\u0142 zniszczeniu i&nbsp;po <span class=\"caps\">II<\/span> wojnie \u015bwiatowej zosta\u0142 rozebrany.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1809 r. pobudowano synagog\u0119 \u017cydowsk\u0105, kt\u00f3ra sp\u0142on\u0119\u0142a w&nbsp;1822 r. Ponownie wybudowano j\u0105 w&nbsp;1869 r., ale w&nbsp;wyniku cz\u0119stej dewastacji na pocz\u0105tku lat 20-tych <span class=\"caps\">XX<\/span> w. zosta\u0142a sprzedana na rozbi\u00f3rk\u0119. W&nbsp;latach 1920\u20131939 by\u0142o niewielu \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy we wrze\u015bniu 1939 r. zostali przewiezieni do przej\u015bciowego obozu zag\u0142ady w&nbsp;Radzimiu wraz z&nbsp;Polakami i&nbsp;tam zostali zamordowani przez Niemc\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W obr\u0119bie parafii znajduje si\u0119 5. cmentarzy parafialnych w: Kamieniu Kraje\u0144skim, Du\u017cej i&nbsp;Ma\u0142ej Cerkwicy, Orze\u0142ku i&nbsp;Witkowie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny jest bez w\u0105tpienia najwa\u017cniejszym zabytkiem Kamienia. Wybudowany w&nbsp;latach 1720\u201323 obecny ko\u015bci\u00f3\u0142, masywny, barokowy zbudowany na zr\u0119bie mur\u00f3w ko\u015bcio\u0142a renesansowego z&nbsp;1581 r. Konsekracji dokona\u0142, jak wykazuje tablica pami\u0105tkowa, biskup che\u0142mi\u0144ski Adam Stanis\u0142aw Grabowski\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"class_list":["post-33","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.parafiakamien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/33","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.parafiakamien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.parafiakamien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.parafiakamien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.parafiakamien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.parafiakamien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/33\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9962,"href":"https:\/\/www.parafiakamien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/33\/revisions\/9962"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.parafiakamien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}